تأويل اين خواب آگاه ساز . گفت : تا غذاى شما برسد تأويل خواب‌ها را خواهم گفت . « 1 » بعد از چند آيه مىفرمايد : اى دو رفيق زندانى ! اما يكى از شما بر طبق عادت ، به بزرگ خود مِىْ خواهد داد . اما ديگرى را به دار زده و مرغ از سرش خواهد خورد . « 2 » پس اين دو حادثهء خارجى تأويل آن دو رؤيا مىباشد . باز يوسف عليه السلام در خواب مىبيند آفتاب و ماه و ستارگان در برابرش سجده مىكنند . اين خود صورت واقعى آن است كه در خواب مىبيند و در خارج برگشت و مَآلى دارد . هنگامى كه برادران يوسف كه بزرگ‌زاده و ناموران و ستارگان درخشنده محيط خود بودند در برابرش به سجده افتادند ، رو به پدر كرد و گفت : « يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُؤْياىَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّى حَقّاً » ؛ « 3 » اى پدر ! اين بود ( به سجده افتادن برادران ) همان برگشت و تأويل خواب پيشين من كه خدا آن را حق و ثابت قرار داد . 2 . چگونه اخلاص ، تأويل كلمه توحيد است ؟ تجسم و تحقق خارجى مفهوم لاإله إلّا الله آن است كه فقط ذات متعال در تمام مراحل و شئون انسانى تصرف نمايد و غير از ذات او تصرفى و دخالتى نداشته باشد ؛ چه در مرحلهء عقيده كه بستگى به او بالاتر از هر

--> ( 1 ) . همان ، آيهء 36 . . ( 2 ) . همان ، آيهء 41 . . ( 3 ) . همان ، آيهء 100 . .